سيد علي اكبر قرشي

186

قاموس قرآن ( فارسي )

و بمعنى توجّه و رو كردن باشد يعنى مؤمنان براى توجّه و رو كردن خدا چنين ميكنند و توجّه خدا عبارت اخراى ثواب و رضايت خدا است . در بعضى از آيات نسبت وجه به انسان داده شده ولى مراد از آن چهره و صورت نيست مثل * ( بَلى مَنْ أَسْلَمَ وَجْهَه لِلَّه وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَه أَجْرُه عِنْدَ رَبِّه ) * بقره : 112 . * ( وَمَنْ أَحْسَنُ دِيناً مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَه لِلَّه وَهُوَ مُحْسِنٌ ) * نساء : 125 . * ( وَمَنْ يُسْلِمْ وَجْهَه إِلَى الله وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى . . . ) * لقمان : 22 . بقولى مراد از وجه در اين آيات نفس و ذات است يعنى : بلى آنكه نفس خويش به خدا تسليم و خالص كند و چيزى را شريك او ، نداند و نيكوكار باشد پاداش او نزد پروردگار است . ظاهرا مراد از تسليم وجه به خدا ايمان بخداست چنان كه مراد از احسان عمل صالح است آيات سه - گانه فوق با آيات * ( الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) * مطابقاند ، پس تسلم وجه به خدا آنست كه انسان فقط به خدا رو كرده و او را معبود و مالك خويش بداند و بوى تسليم شود . در خاتمه به چند آيه اشاره ميكنيم : 1 - * ( وَلِلَّه الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْه الله . . . ) * بقره : 115 . بقولى مراد از وجه در آيه جهت است يعنى بهر كجا رو كرديد جهتيكه خدا امر كرده به آن رو كنيد در آنجاست ممكن است مراد از آن ذات باشد و بمناسبت * ( « تُوَلُّوا » ) * وجه آمده است كه نماز خوان ميخواهد با خدا روبرو شود يعنى : مشرق و مغرب مال خداست بهر كجا رو كنيد خدا در آنجاست و با خدا روبرو هستيد . در تفسير عياشى از حضرت باقر عليه السّلام نقل شده كه آيه فقط در باره نماز مستحبى است رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله روى مركب خويش آنگاه كه به خيبر ميرفت نماز خواند ، مركبش بهر طرف رو ميكرد و آنگاه كه از خيبر برميگشت